การจัดการความรู้ (Knowledge Management : KM)

ความหมาย

การจัดการความรู้ คือ   การรวบรวมองค์ความรู้ที่มีอยู่ในองค์กรของตน มาพัฒนาเก็บรวบรวมอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ทุกคนในองค์กรสามารถเข้าถึงความรู้   และพัฒนาตนเองให้เป็นผู้รู้ รวมทั้งปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ   อันจะส่งผลให้องค์กรมีความสามารถในเชิงแข่งขันสูงสุด

ประเภทของความรู้่

1.   ความรู้ที่ฝังอยู่ในคน (Tacit Knowledge) เป็นความรู้ที่ได้จากประสบการณ์   หรือ พรสวรรค์หรือสัญชาติญาณของแต่ละบุคคลในการทำความเข้าใจในสิ่งต่าง ๆ   เป็นความรู้ที่ไม่สามารถถ่ายทอดออกมาเป็นคำพูดหรือลายลักษณ์อักษรได้โดยง่าย เช่น   ทักษะในการทำงาน งานฝีมือ หรือการคิดเชิงวิเคราะห์ บางคน เรียกว่าเป็นความรู้แบบนามธรรม

2.   ความรู้ที่ชัดแจ้ง (Explicit Knowledge) เป็นความรู้ที่สามารถรวบรวม ถ่ายทอดได้   โดยผ่านวิธีต่าง ๆ เช่น การบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร ทฤษฎี คู่มือต่าง ๆ   และบางครั้งเรียกว่าเป็นความรู้แบบรูปธรรม

หลักการจัดการความรู้

(1)   การกำหนดความรู้หลักที่จำเป็นหรือสำคัญต่องานหรือกิจกรรมของกลุ่มหรือองค์กร

(2) การเสาะหาความรู้ที่ต้องการ

(3) การปรับปรุง ดัดแปลง หรือสร้างความรู้บางส่วน   ให้เหมาะต่อการใช้งานของตน

(4) การประยุกต์ใช้ความรู้ในกิจการงานของตน

(5)   การนำประสบการณ์จากการทำงาน และการประยุกต์ใช้ความรู้มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสกัด   “ขุมความรู้” ออกมาบันทึกไว้

(6) การจดบันทึก   “ขุมความรู้” และ “แก่นความรู้” สำหรับไว้ใช้งาน   และปรับปรุงเป็นชุดความรู้ที่ครบถ้วน ลุ่มลึกและเชื่อมโยงมากขึ้น   เหมาะต่อการใช้งานมากยิ่งขึ้น

ผลลัพท์ของการจัดการความรู้

(1) การสนองตอบ   (Responsiveness) ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (steak holder)

(2) การมีนวัตกรรม   (Innovation) ทั้งนวัตกรรมในการทำงาน   และนวัตกรรมด้านผลิตภัณฑ์หรือบริการ

(3) ขีดความสามารถ   (Competency) ขององค์กร และของบุคลากรที่พัฒนาขึ้น

(4) ประสิทธิภาพ   (Efficiency) ซึ่งหมายถึงสัดส่วนระหว่างผลลัพธ์ กับต้นทุนที่ลงไป

กระบวนการในการจัดการความรู้   (Knowledge Process)

1. “คน”   ถือว่าเป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดเพราะเป็นแหล่งความรู้   และเป็นผู้นำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์

2.“เทคโนโลยี”   เป็นเครื่องมือเพื่อให้คนสามารถค้นหา จัดเก็บ แลกเปลี่ยน   รวมทั้งนำความรู้ไปใช้อย่างง่าย และรวดเร็วขึ้น

3. “กระบวนการความรู้” นั้น   เป็นการบริหารจัดการ เพื่อนำความรู้จากแหล่งความรู้ไปให้ผู้ใช้   เพื่อทำให้เกิดการเปลี่ยแปลงและนวัตกรรม